Ecologie & natuur
- Onderhoudsproducten
- WC-papier 'Danke'
- Fairtrade
- Hernieuwbare energie
Ecologie & natuur
Ook wij willen zorg dragen voor de schepping
Wij zijn lid van:
De Zonnegloed ligt in het Vlaams Natuurreservaat De IJzerbroeken.
Vlaams natuurreservaat de IJzerbroeken
De IJzervallei die als Europees Vogelrichtlijgebied beschermd is, vormt één van de meest opmerkelijke open ruimtes in Vlaanderen. De IJzerbroeken, zoals de overstroombare valleigraslanden ook wel genoemd worden, vormen het natuurlijk overstromingsgebied van de IJzer.
Wonen in de broeken is zo riskant dat huizen enkel op hoger gelegen terpen of aan de rand van de vallei te vinden zijn. Ook akkers houden de voeten liever droog en zijn in de broeken amper te vinden.
Natte natuur
Door de lage ligging en de frequente overstromingen zijn de broeken een thuis voor tal van planten en dieren die aan water of moerassige omstandigheden gebonden zijn. Op de natste plekken komen uitgestrekte rietvelden voor, op iets drogere zones zijn bloemrijke hooilanden te vinden.
Broedvogels
De IJzerbroeken bestaan hoofdzakelijk uit natte graslanden doorspekt met smalle grachtjes. In de rietkragen verdringen rietvogeltjes elkaar voor de beste nestplaatsen. In de lente klinkt langs alle kanten het gewetter van rietzangers, kleine karekieten, bosrietzangers en rietgorzen. Met wat geluk zie je ook een paapje wegflitsen !
In de grachtjes zelf is het dan al even druk : wilde eenden, slobeenden en zomertalingen dobberen in verborgen hoekjes met hun kroost op zoek naar kroos en waterdiertjes.
Verscholen in de graslanden broeden weidevogels zoals grutto, tureluur en kievit. In een nat voorjaar kun je bij valavond ook verrast worden door de roep van mysterieuze vogels zoals porseleinhoen of kwartelkoning.
Trekvogels
Vanaf de nazomer breekt voor trekvogels de lange reis aan naar de overwinteringsgebieden. Op weg naar de Middellandse zee of Afrika houden tal van vreemde vogels hier even halt. Ze zoeken voedsel, rusten enkele dagen en reizen dan verder. Tijdens deze periode bezoeken grote groepen grutto’s, kemphanen of goudplevieren de IJzerbroeken. Met wat geluk zie je er ook een visarend, lepelaar of zwarte stern voorbijvliegen.
Voor teinduizenden watervogels uit het hoge Noorden is de IJzervallei echter het eindstation. Vooral tijdens overstromingen zakken enorme aantallen smienten, wintertalingen en kolganzen af naar de ondiep overtroomde graslanden. Andere rare vogels die in het winterseizoen in klein aantal komen overwinteren zijn kleine zwaan, roerdomp, velduil en blauwe kiekendief.
Dierengeritsel in de broeken
Uiteraard zwemmen in de grachten vele soorten vissen rond. De IJzervallei is zelfs tot ver in de omtrek bekend voor paling.
De lokale kikkerconcerten, bijwijlen oorverdovend, verhinderen elke kans op een rustige voorjaarsnacht. Boven de heldere slootjes en vijvers gonst het van de libellen en het gras krioelt van de sprinkhanen.
Fleurig en geurig hooiland
De meeste graslanden in de IJzervallei zijn hooiweiden op vochtige, kleiige of venige bodems. ’s Winters kunnen deze graslanden overstroomd zijn, in de zomer is het er iets droger.
Door actieve ontwatering en vroeg maaien bestaan vele graslanden nog enkel uit grassen. Wat het iets vochtiger is en later wordt gemaaid, verschijnt een kleurenpalet met pinksterbloem, koekoeksbloem, egelboterbloem en pijptorkruid. Plaatselijk komt ook veel weidekerveltorkruid voor. Deze zeldzame plant komt nergens anders voor in Vlaanderen !
Lang de oevers van oude aanzitputten vind je soms dichte drommen zwanenbloem en lisdoddesigaren. Deze verlaten jachtvijvers zijn kleine paradijsjes voor moeras- en waterplanten. Wie heel goed zoekt, vindt er misschien nog lidsteng.
Van “plan otter” tot natuurinrichtingsproject
Tot midden jaren ’80 kwam de otter nog voor in de IJzervallei. Door de verslechtering van de waterkwaliteit, het verdwijnen van voldoende rust- en nestplaatsen en de ontwatering van de natte hooilanden legde deze schuwe viseter uiteindelijk het loodje. Tal van veeleisende brodvogels en planten hielden het in deze periode eveneens voor bekeken.
Plan otter
In 1992 lanceerde Natuurreservaten vzw, de voorganger van Natuurpunt vzw, het ‘Plan Otter’ een actieplan voor natuurherstel in de IJzervallei. Als alles weer tiptop in orde is om de veeleisende otter terug te brengen dan gaat het ook de rest van de natuur in de IJzervallei voor de wind …
Om dit Plan Otter te verwezenlijken, kopen zowel Natuurpunt vzw als het Agentschap voor Natuur en Bos, in samenwerking met het Aankoopcomité van Brugge en de Vlaamse Landmaatschappij, de laaggelegen valleigraslanden aan. Via gratis gebruiksovereenkomsten worden ze samen met plaatselijke landbouwers natuurgericht beheerd.
Natuurinrichtingsproject De Blankaart
In 2001 kwamen natuurbeschermers, landbouwers en waterbeheerders tot een overeenkomst over het waterbeheer in het Blankaartbekken, de laagstgelegen zone van de IJzerbroeken. Centraal in dit Raamakkoord, dat door de verschillende partijen werd gesloten, staan 3 punten :
- het vermijden van wateroverlast voor inwoners en bedrijven buiten de natuurkernzone;
- het herstel van hogere waterpeilen in het Blankaartgebied;
- het verzekeren van de beschikbaarheid van het Blankaartwater voor drinkwaterproductie;
Voor de uitvoering van dit Raamakkoord werd eind 2006 een natuurinrichtingsproject ingesteld in de broeken van Woumen en Merkem. Vooraleer het waterpeil in de laaggelegen hooilanden te verhogen, worden onder andere werken uitgevoerd om het leefgebied voor de moeras- en weidevogels zo geschikt mogelijk te maken.
Beleef de ijzerbroeken
Diverse wandel- en fietsroutes doorkruisen de IJzerbroeken. Rondom het drinkwaterproductiecentrum en de Blankaartvijver kun je vanuit 4 kijkhutten de vogels beloeren.
